Gián trong nhà máy là vấn đề mà rất nhiều quản lý xưởng, trưởng bộ phận vệ sinh đang phải đối mặt. Điều kỳ lạ là dù nhà máy có lịch vệ sinh hàng ngày, thậm chí thuê hẳn đội làm sạch chuyên nghiệp, nhưng gián vẫn cứ xuất hiện. Chúng chui ra vào buổi tối, bò qua dây chuyền sản xuất, leo lên kệ hàng, thậm chí vào cả khu vực đóng gói thực phẩm.
Sư xuất hiện của chúng trong nhà máy có thể gây ra nhiều rủi ro cho doanh nghiệp, đặc biệt là chất lượng sản phẩm liên quan đến các mặt hàng về thực phẩm, dược phẩm. Vậy nguyên nhân thực sự là gì? Và làm sao để xử lý dứt điểm? Hãy cùng Hải Triều tìm hiểu tìm hiểu nhé!
Vì Sao Nhà Máy Vẫn Có Gián Dù Được Vệ Sinh Mỗi Ngày?
Nhiều người nghĩ rằng vệ sinh sạch sẽ là đủ để đuổi gián trong nhà máy. Thực tế không đơn giản như vậy. Gián là loài côn trùng cực kỳ thích nghi, chỉ cần một vài điều kiện thuận lợi là chúng có thể sinh sôi hàng chục con chỉ trong vài tuần. Dưới đây là những lý do phổ biến nhất.
>>> Xem thêm: 7 Sai Lầm Khi Diệt Gián Khiến Diệt Gián Mãi Không Hết
Nguồn thức ăn của gián chưa được loại bỏ hoàn toàn
Gián không cần nhiều để tồn tại. Chỉ cần một ít vụn bánh mì, vài giọt nước đọng, hay mảnh vỡ thức ăn bám vào kẽ máy móc là đủ để chúng sống qua nhiều ngày.
Trong môi trường nhà máy có nhiều gián, đặc biệt là kho lưu trữ thực phẩm hay khu vực sản xuất bánh kẹo, nước giải khát, nguồn thức ăn cho gián gần như vô tận nếu không xử lý đúng cách.
- Vụn thức ăn rơi vào gầm máy, khe sàn không được làm sạch thường xuyên.
- Thùng rác không đậy kín, đặt gần khu vực sản xuất.
- Bao bì, thùng carton tái sử dụng mang theo trứng gián từ nơi khác vào.
- Nước rò rỉ từ ống dẫn tạo độ ẩm cao, cung cấp nguồn nước cho gián.
Có nhiều vị trí gián dễ ẩn náp
Gián trong kho xưởng thường không ở nơi mình dễ thấy. Chúng thích những chỗ tối tăm, ẩm ướt, ít bị động chạm. Trong môi trường nhà máy, số lượng vị trí như vậy rất nhiều: phía sau tủ điện, bên trong máy móc cũ, dưới gầm băng tải, góc khuất giữa các kệ hàng cao tầng. Quét sàn và lau bàn không thể tiếp cận những nơi này.
- Phía sau tủ điện, bảng điều khiển máy móc.
- Bên trong các rãnh thoát nước, ống kỹ thuật.
- Dưới bệ máy, chân kệ sát tường.
- Vách tường bị nứt, thấm ẩm tạo hang cho gián trú ngụ.
Độ ẩm và nguồn nước tạo điều kiện cho gián phát triển
Một trong những nguyên nhân có gián trong nhà máy mà ít ai chú ý đó chính là độ ẩm. Nhà máy có hệ thống làm mát, ống nước, bồn chứa, khu vực rửa thiết bị… Tất cả tạo ra độ ẩm cao. Gián sinh sản rất nhanh khi độ ẩm vượt ngưỡng 60–70%. Chúng không cần tìm đâu xa, chỉ cần một góc ẩm ướt là đủ để đẻ trứng và ấp nở.
Gián xâm nhập từ bên ngoài vào kho xưởng
Gián trong kho xưởng không chỉ sinh ra ở trong nhà máy mà còn xâm nhập từ bên ngoài. Cửa loading dock mở liên tục để xe tải ra vào, lỗ hổng trên tường và trần nhà, đường ống kỹ thuật đi xuyên tường… đều là con đường gián có thể lợi dụng để vào trong. Đặc biệt khi trời mưa hoặc mùa nóng, gián từ cống rãnh bên ngoài có xu hướng tìm vào môi trường có thức ăn và nước bên trong nhà máy.
Chỉ vệ sinh mà chưa thực hiện kiểm soát côn trùng định kỳ
Đây là điểm mấu chốt. Vệ sinh sạch sẽ giúp giảm nguồn thức ăn cho gián nhưng không tiêu diệt được đàn gián đang ẩn nấp bên trong. Nhà máy có nhiều gián thường là vì chưa có quy trình kiểm soát côn trùng chuyên nghiệp, không sử dụng bẫy mồi hay xử lý hóa chất định kỳ. Chỉ làm vệ sinh thông thường giống như đang dọn sạch đống rác nhưng không đóng cửa để rác không vào lại vậy.
Nhà Máy Có Nhiều Gián Gây Ra Những Ảnh Hưởng Gì?
Nhiều người vẫn xem nhẹ chuyện gián trong nhà máy, nghĩ rằng đây chỉ là vấn đề vệ sinh thông thường. Nhưng thực tế, nhà máy có nhiều gián có thể gây ra hàng loạt hậu quả nghiêm trọng mà đôi khi phải trả giá rất đắt.
- Mất an toàn thực phẩm: Gián mang theo hàng chục loại vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, có thể lây nhiễm vào sản phẩm, nguyên liệu và bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
- Vi phạm tiêu chuẩn kiểm dịch: Các nhà máy có chứng nhận ISO, HACCP, BRC có thể bị thu hồi chứng nhận nếu phát hiện gián trong khu vực sản xuất trong quá trình thanh tra.
- Thiệt hại về hàng hóa: Gián gặm bao bì, ăn vào sản phẩm gây hư hỏng, tổn thất hàng tồn kho đặc biệt trong kho lưu trữ thực phẩm, dược phẩm.
- Ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp: Nếu đối tác, khách hàng hay đoàn kiểm tra phát hiện gián, uy tín thương hiệu sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Nguy cơ chập điện: Gián có xu hướng chui vào tủ điện, bo mạch điều khiển. Phân và xác gián có thể gây chập điện, hỏng thiết bị.
Những Khu Vực Gián Trong Kho Xưởng Thường Xuất Hiện
Để xử lý gián trong kho xưởng hiệu quả, trước tiên cần biết chúng hay ở đâu. Qua nhiều năm kinh nghiệm xử lý côn trùng cho các nhà máy, khu công nghiệp tại Bình Dương và khu vực lân cận, chúng tôi nhận thấy gián tập trung nhiều nhất ở những khu vực sau:
Kho nguyên liệu
Đây là nơi gián trong nhà máy thường xuất hiện đầu tiên và nhiều nhất. Nguyên liệu thô như bột mì, đường, tinh bột, phụ gia thực phẩm… tất cả đều là nguồn thức ăn lý tưởng. Kho nguyên liệu thường có nhiều góc tối, nhiều bao bì xếp chồng lên nhau tạo nơi trú ẩn hoàn hảo cho gián.
Khu chứa rác
Khu vực chứa rác thải sản xuất, đặc biệt khi không được thu gom đúng giờ hoặc thùng rác không có nắp đậy, chính là nơi cung cấp thức ăn liên tục cho đàn gián. Nhà máy có nhiều gián thường có điểm chung là khu xử lý rác chưa được quản lý chặt chẽ.
Khu vực máy móc ít được vệ sinh
Gầm máy, phía sau băng tải, bên trong vỏ máy móc cũ là những nơi gián trong kho xưởng thường trú ngụ lâu dài mà không ai phát hiện. Những khu vực này khó làm sạch bằng tay thông thường và thường bị bỏ qua trong quy trình vệ sinh hàng ngày.
Nhà ăn, căng tin
Khu vực ăn uống của công nhân là điểm hút gián cực kỳ mạnh. Vụn thức ăn, dầu mỡ bám vào bếp nấu, rác thực phẩm… Nếu nhà ăn trong khuôn viên nhà máy không được vệ sinh kỹ và kiểm soát côn trùng riêng, gián từ đây có thể lan rộng ra toàn bộ khu vực sản xuất.
Hệ thống cống và thoát nước
Cống thoát nước bên trong và xung quanh nhà máy là đường di chuyển tự nhiên của gián. Gián trong kho xưởng có thể đi từ cống bên ngoài qua các ống thoát nước vào thẳng bên trong khu sản xuất. Đây là con đường xâm nhập mà nhiều nhà máy bỏ qua khi lên kế hoạch kiểm soát côn trùng.
Cách Ngăn Gián Trong Nhà Máy Quay Trở Lại
Sau khi đã xử lý tiêu diệt gián trong nhà máy, bước quan trọng không kém là ngăn chúng quay trở lại. Cách ngăn gián trong nhà máy hiệu quả cần kết hợp nhiều biện pháp đồng thời, không thể chỉ dựa vào một phương pháp duy nhất.
Duy trì vệ sinh đúng cách
Vệ sinh là nền tảng, nhưng cần làm đúng cách chứ không chỉ làm cho xong. Cụ thể:
- Lau sạch bề mặt máy móc, băng tải, kệ hàng mỗi ca sản xuất, không để vụn thức ăn tích tụ qua đêm.
- Làm sạch gầm máy, phía sau tủ thiết bị ít nhất mỗi tuần một lần.
- Đảm bảo không có đọng nước trong nhà máy: kiểm tra ống dẫn nước, máy làm mát, khu vực rửa thiết bị.
- Thu gom và xử lý rác thải đúng giờ, dùng thùng có nắp đậy kín.
Loại bỏ nguồn thức ăn và nước
Cách ngăn gián trong nhà máy bền vững nhất là cắt đứt nguồn sống của chúng. Khi không còn thức ăn và nước, gián sẽ không thể tồn tại lâu dài trong môi trường đó dù bên ngoài vẫn có.
- Bảo quản nguyên liệu trong thùng kín, tránh để bao bì bị rách, hở.
- Không để thức ăn thừa qua đêm trong khu vực sản xuất hoặc kho.
- Sửa chữa ngay các vòi nước rò rỉ, ống dẫn bị hỏng.
- Giữ độ ẩm trong kho ở mức dưới 60% bằng máy hút ẩm nếu cần.
Bịt kín các vị trí gián trú ẩn
Kiểm tra và bịt kín tất cả các kẽ hở, vết nứt trên tường, sàn, trần nhà. Lắp lưới chắn cho cửa sổ, lỗ thông gió. Đặt nắp cho miệng cống thoát nước. Những việc này tuy nhỏ nhặt nhưng có thể cắt đứt đường xâm nhập của gián từ bên ngoài vào kho xưởng một cách hiệu quả.
Kiểm tra hàng hóa trước khi nhập kho
Rất nhiều trường hợp gián trong nhà máy đến từ bên ngoài thông qua hàng hóa, pallet, thùng carton nhập vào. Cần có quy trình kiểm tra sơ bộ trước khi đưa hàng vào kho: kiểm tra bề mặt bao bì, không dùng lại thùng carton cũ đã qua nhiều nơi nếu không qua xử lý kiểm dịch.
Thực hiện kiểm soát côn trùng định kỳ
Đây là biện pháp quan trọng nhất trong cách ngăn gián trong nhà máy lâu dài. Kiểm soát côn trùng định kỳ bao gồm việc đặt bẫy theo dõi, phun xịt hóa chất phù hợp theo lịch, kiểm tra các điểm ẩn náp thường xuyên. Đây là công việc cần được thực hiện bởi đơn vị chuyên nghiệp có kinh nghiệm xử lý gián trong kho xưởng và nhà máy công nghiệp.
Khi Nào Doanh Nghiệp Nên Sử Dụng Dịch Vụ Kiểm Soát Gián?
Nhiều doanh nghiệp thường chờ đến khi thấy gián xuất hiện quanh nhà máy mới gọi dịch vụ. Thực ra, đây là cách xử lý muộn nhất và tốn kém nhất. Bởi vì khi gián đã xuất hiện ồ ạt, đàn gián đã phát triển đến mức khó kiểm soát trong thời gian ngắn. Dưới đây là những dấu hiệu cụ thể cho thấy nhà máy đang cần sử dụng dịch vụ kiểm soát gián ngay lập tức.
>>> Xem thêm: Dịch Vụ Kiểm Soát Gián Định Kỳ Cho Nhà Kho Xưởng KCN Hiệu Quả, An Toàn
Phát hiện gián chạy giữa ban ngày
Loài gián vốn là loài hoạt động về đêm nhưng nếu bạn bắt gặp nó bò xung quanh khu vực sản xuất vào ban ngày thì đó là dấu hiệu nghiêm trọng cho thấy nhà máy có nhiều gián và bạn nên thuê dịch vụ xử lý để ngăn gián trong nhà máy. Gián mà bò ra ban ngày thì có nghĩa là ổ gián của chúng đã quá đông nên nó không còn chỗ lưu trú nên mới bị đẩy ra ngoài. Vì chúng làm tổ ở những vị trí mà chúng ta không thể thấy được nên khi thấy gián thì phải xử lý gấp.
Tìm thấy phân gián ở nhiều vị trí trong nhà máy
Phân gián là những chấm đen li ti gần giống với bã cà phê hay những hạt tiêu đã xay nhuyễn. Chúng ta có thể thấy phân gián ở nhiều khu vực như xung quanh chân tường, trong góc khuất, dưới gầm máy, trên kệ hàng hoặc bên trong các kệ tủ. Bạn thấy phân gián xuất hiện nhiều nơi trong nhà máy thì có nghĩa là nhà máy có nhiều gián.
Phát hiện vỏ trứng gián hoặc gián non
Vỏ trứng gián là những túi nhỏ màu nâu sẫm, dài khoảng 8-10mm, trông hơi giống hạt đậu dẹt. Mỗi túi trứng chứa từ 16 đến 40 trứng tùy loài gián. Nếu tìm thấy vỏ trứng, nghĩa là gián đã đẻ và đàn con đã nở ra từ trước đó rồi.
Còn gián non thì dễ nhận ra hơn: chúng nhỏ hơn gián trưởng thành, màu trắng đục hoặc nâu nhạt, di chuyển rất nhanh. Phát hiện gián non là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy gián đang sinh sản ngay bên trong nhà máy, không phải chỉ xâm nhập từ bên ngoài vào.
Xuất hiện mùi hôi đặc trưng không rõ nguồn gốc
Gián tiết ra pheromone để giao tiếp với nhau và đánh dấu lãnh thổ. Khi đàn gián đủ lớn, mùi này trở nên rõ ràng hơn, thường được mô tả là mùi hôi nhẹ, hơi ngái, tương tự mùi ẩm mốc kèm theo chút mùi dầu.
Nếu trong kho hoặc khu sản xuất xuất hiện mùi lạ mà không xác định được nguồn, đặc biệt ở những góc tối hay gầm kệ, hãy nghĩ ngay đến khả năng gián đã làm tổ bên trong. Mùi càng nồng và phạm vi càng rộng thì mật độ gián trong khu vực đó càng cao.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Gián Trong Nhà Máy
Dấu hiệu nào cho thấy gián đã làm tổ bên trong kho xưởng?
Có một số dấu hiệu rõ ràng như sau: thứ nhất là thấy phân gián dọc theo chân tường, gầm máy, sau kệ hàng. Thứ hai là mùi hôi nhẹ kiểu mốc mà không rõ nguồn gốc. Thứ ba là tìm thấy vỏ xác gián. Thứ tư là thấy nhiều gián vào ban đêm khi bật đèn đột ngột. Nếu thấy từ hai dấu hiệu trên trở lên, rất có khả năng gián trong kho xưởng đã làm tổ bên trong và cần xử lý gấp.
Có nên kiểm soát gián định kỳ ngay cả khi chưa phát hiện gián?
Câu trả lời là có. Bởi vì gián rất giỏi ẩn trốn, thường khi mình nhìn thấy gián thì đàn gián đã sinh sôi được một thời gian rồi.
Kiểm soát định kỳ giúp phát hiện sớm và ngăn chặn trước khi đàn gián phát triển đủ lớn để gây thiệt hại. Với nhà máy trong khu công nghiệp, đặc biệt những nơi sản xuất thực phẩm, dược phẩm, kiểm soát côn trùng định kỳ còn là yêu cầu bắt buộc của nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế.
Vì sao xử lý nhiều lần nhưng gián vẫn quay trở lại?
Lý do gián trong nhà máy cứ quay trở lại thường là vì: chỉ xử lý phần ngọn mà không xử lý tận gốc, không kiểm soát được đường xâm nhập từ bên ngoài, hoặc điều kiện môi trường trong nhà máy vẫn còn thuận lợi cho gián phát triển (thức ăn, nước, nơi trú ẩn vẫn còn). Để xử lý dứt điểm cần kết hợp diệt gián, bịt đường vào, cắt nguồn sống và kiểm soát định kỳ về sau.
Liên hệ ngay với Hải Triều để được khảo sát miễn phí và nhận báo giá chi tiết. Đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!
Và đừng quên Follow Fanpage Hải Triều – Trừ Mối & Côn Trùng để nhận những thông tin hữu ích và chương trình ưu đãi cực kỳ hời nhé!!!
Kênh Tiktok Hải Triều: https://www.tiktok.com/@haitrieutrumoi
Kênh Youtube Hải Triều: https://www.youtube.com/@haitrieupestcontrol
———————–
CÔNG TY CP TRỪ MỐI – CÔN TRÙNG HẢI TRIỀU
☎️Hotline/Zalo: 0972 177 323
📩Email: admin@haitrieu.net
📌Địa chỉ: 4/19/14 Đường Số 3, Phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
